بررسي اثر شوري آب آبياري و سوپر جاذب بر بعضي خصوصيات هيدروليکي و فيزيکي خاک لوم شني
نویسندگان: شكوهي فر مرضيه*, برومندنسب سعيد, سلطاني محمدي امير, هوشمند عبدالرحيم
چکیده:
از آنجايي که بخش کشاورزي عمده ترين مصرف کننده منابع محدود آبي کشور است، به کارگيري روش هايي به منظور افزايش راندمان کاربرد آب در اين بخش امري ضروري است. استفاده از پليمرهاي سوپر جاذب مي تواند راهکاري مناسب براي صرفه جويي در مصرف آب در شرايط کنوني کشور باشد. از ديگر راهکارهاي مقابله با بحران آب استفاده از آب هاي نامتعارف در کشاورزي مي باشد که در اين شرايط بررسي تغييرات خواص فيزيکي و شيميايي خاک حائز اهميت است. پژوهش حاضر با هدف بررسي اثر کاربرد توامان شوري آب آبياري و سوپر جاذب و بر ظرفيت نگهداشت آب در خاک، تخلخل و هدايت هيدروليکي اشباع در دانشکده مهندسي علوم آب دانشگاه شهيد چمران اهواز انجام شد. مدل آماري طرح به صورت فاکتوريل در قالب طرح بلوک کامل تصادفي بود که در سه تکرار، سه تيمار شوري آب آبياري، دو نوع سوپر جاذب ايراني و فرانسوي هر کدام در سه سطح و به صورت دو آزمايش مستقل در زمستان 1392 و بهار 1393 اجرا شد. سطح استفاده از پليمرها شامل سه سطح 0، 3 و 6 گرم پليمر در هر کيلوگرم خاک (0، 0.3 و 0.6 درصد وزني) و تيمارهاي شوري آب آبياري شامل 2.6، 4 و 6 دسي زيمنس بر متر بود. پس از دو ماه آبياري تحت تيمارهاي کيفيت آب، نمونه برداري به منظور انجام آزمايش ها صورت گرفت. نتايج نشان داد افزايش سطح کاربرد سوپر جاذب موجب افزايش معني دار آب قابل استفاده گياه و تخلخل شد در حالي که هدايت هيدروليکي کاهش يافت. همچنين افزايش شوري موجب کاهش تخلخل خاک، آب قابل استفاده گياه و هدايت هيدروليکي اشباع شد. پليمر سوپر جاذب ايراني و فرانسوي آب قابل استفاده را 1.45 و 1.96 برابر و تخلخل را 33.61 درصد و 40.75 درصد نسبت به نمونه بدون پليمر افزايش داد.
نتیجه گیری
استفاده از پلیمرهای سوپر جاذب با تأثیر بر ساختمان خاک موجب افزایش ظرفیت نگهداشت آب در خاک لوم شنی شد . در این پژوهش پلیمر ایرانی و فرانسهوی در بیشترین سطح کاربرد سوپر جاذب و تحت تیمار اول کیفیت آب ، تخلخل را 61 / 33 و 75 / 40 درصد و آب قابل استفاده گیاه را 45 / 1 و 96 / 1 برابر نسبت به نمونه فاقد پلیمر افزایش دادند.
در بافت خاک مورد آزمهایش افزودن سوپر جاذب هدایت -هیدرولیکی اشباع را کاهش داد که با توجه به افزایش تخلخل کل خاک به دنبال افزودن سوپرجاذب ها می تهوان افزایش تخلخل مویین را از نتایج به دست آمده استنتاج کرد.
بیشترین کاهش در سطح کاربرد 6 / 0 درصد وزنی و تحت تیمار سهوم کیفیهت آب، در پلیمر ایرانی و فرانسوی نسبت بهه نمونهه بهدون پلیمهر، 03 / 17 و 62 / 18 درصد بود.
با توجه به کاهش هدایت هیدرولیکی با افزایش سطح کاربرد سوپر جاذب و کاهش حرکت املاح در خاک استفاده از آب شور در حضور سوپر جاذب توصیه نمی شود.
[pdf-embedder url=”https://irsap.co/wp-content/uploads/2018/12/SAP-AB-shor.pdf” title=”تاثیر شور”]