تعيين ظرفيت جذب پليمر جاذب  ( روش سريع )  – روش آزمون

1- هدف

هدف از تدوين اين استاندارد تعيين روش آزمون براي تعيين ظرفيت جذب پليمر جاذب  بعد از زمان معين غوطه وري در محلول آزمون است .

2- دامنه كاربرد

اين روش آزمون براي نمك هاي پلي آكريليك اسيد داراي پيوندهاي عرضي كاربرد دارد. اين پليمرها بنام پليمرهاي جاذب  یا سوپر جاذب ناميده مي شود.

3- اصول كلي آزمون

در اين آزمون مقدار محلولي كه بدون اعمال بار يا فشار خارجي توسط پليمر جاذب غوطه ور در محلول آزمون جذب مي شود اندازه گيري مي گردد و نتيجه بر اساس وزن مايع جذب شده بوسيله هر گرم از پليمر جاذب گزارش مي شود.

وزن معيني از پليمر جاذب را درون يك كيسه كوچك از نوع منسوج نبافته (طبق بند 2-1-4) ريخته و درب آن را كاملا ً ببنديد سپس در محلول آزمون غوطه ور نمائيد. براي تعيين حداكثر جذب بايد آزمونه به مدت كافي در محلول آزمون قرار داشته باشد.

سپس كيسه را از محلول آزمون خارج كرده و بگذاريد تا محلول اضافي از آن چكيده شود.

از اختلاف وزن اوليه پليمر جاذب (حالت خشك ) با وزن تر نهائي ظرفيت جذب محاسبه مي شود.

4- وسايل و مواد لازم

-1-4وسايل

-1-1-4ظرف

-2-1-4كيسه از نوع منسوج نبافته 100 درصد الياف مصنوعي 3 به ابعاد 60 × 60ميلي متر كه دو طرف از سه طرف آن بفاصله 3تا 5ميلي متر از لبه دوخت حرارتي شده باشد.

-3-1-4وسيله دوخت حرارتي دستي

-4-1-4ساعت ايستا

-5-1-4ترازو با دقت 0/001گرم

-6-1-4ابزاري براي آويختن كيسه و سنجاق

-7-1-4كاردك

-8-1-4بشر يك ليتري

-9-1-4دستگاه بهمزن مغناطيسي و ميله مغناطيسي

-10-1-4دستگاه PHمتر

-2-4مواد شيميايي لازم

-1-2-4كلريد سديم

-2-2-4اسيد استيك رقيق (تقريبا ً 3درصد)

-3-2-4محلول هيدروكسيد سديم رقيق (تقريبا ً 3درصد)

-4-2-4آب مقطر

5- تهيه مايع آزمون

9گرم كلريد سديم را درون يك بشر توزين نمائيد و تا وزن 1000گرم آب مقطر به آن اضافه كنيد.

PHمحلول را با استفاده از اسيد استيك رقيق و يا هيدروكسيد سديم رقيق روي 6تا 6/2تنظيم نمائيد.

6- نمونه برداري از پليمر جاذب

نمونه پليمر جاذب را كاملا ً مخلوط نمائيد. آزمونه بايد عاري از توده و ناخالصي باشد.

يادآوري 1- با استفاده از كاردك مقدار نظر از پليمر جاذب را براي توزين برداريد.

يادآوري 2- به منظور جلوگيري از جذب رطوبت توسط پليمر جاذب ، پس از برداشتن آزمونه فورا ً درب ظرف حاوي پليمر جاذب را بطور محكم ببنديد.

يادآوري 3- در طول انجام آزمايش از وسايل حفاظت فردي مناسب (عينك – دستكش – ماسك ) استفاده گردد.

7- روش آزمون

-1-7مقدار 0/2±0/005 گرم پليمر جاذب را توزين و به عنوان وزن اوليه ثبت نمائيد (W1) و درون يك كيسه (طبق بند 2-1-4) بريزيد.

-2-7طرف باز كيسه را با استفاده از وسيله دوخت حرارتي دستي ببنديد (تقريبا ً بفاصله 3تا 5ميلي متر از لبه ). براي جلوگيري از خطاي آزمون اگر فاصله زماني بين توزين اوليه و تعيين ظرفيت جذب بيشتر از 5دقيقه است ، كيسه را درون دسيكاتور بگذاريد.

-3-7با يك كيسه خالي (بدون پليمر جاذب ) نيز مانند بند (2-7) عمل نمائيد (براي بدست آوردن وزن متوسط كيسه خالي 10عدد كيسه را وزن و ميانگين بگيريد).

-4-7ظرف را از محلول آزمون پر كنيد. ارتفاع محلول در ظرف بايد تقريبا ً 4سانتي متر باشد. در طول آزمايش بطور دائم ارتفاع محلول در ظرف را كنترل كنيد و مطمئن شويد كه ارتفاع آن كم نباشد. در صورت كاهش ارتفاع مايع در ظرف ، افزايش مجدد محلول آزمون ضروري است .

پس از انجام آزمون روي 10 آزمونه باقيمانده محلول آزمون را بايد دور بريزيد و آزمون را با محلول تازه شروع نمائيد.

-5-7كيسه در بسته را بطور افقي با دست نگهداريد و با تكان دادن آهسته پليمر جاذب را بطور صاف در آن پخش نمائيد.

-6-7كيسه حاوي آزمونه و نيز كيسه بدون آزمونه (خالي ) را بطور افقي روي سطح محلول آزمون قرار دهيد و بكمك دست و با ملايمت هر كيسه را غوطه ور نمائيد. ساعت ايستا را در اين لحظه بكار بياندازيد. دماي محلول آزمون بايد 20±1 درجه سلسيوس باشد.

-7-7بعد از مدت 15ثانيه كيسه ها را از محلول آزمون خارج نمائيد و هر كدام را بطور تك تك براي مدت 1دقيقه از قسمت گوشه ها بياويزيد تا محلول اضافي آن چكيده شود.

-8-7وزن هر كيسه را تعيين نمائيد (با دقت 0/01گرم ).

8- محاسبه نتايج

با استفاده از رابطه زير مقدار جذب پليمر جاذب در زمان معين را بدست آوريد.

 Abs15=((W3-W2)-W1 )/W1

: Absمقدار جذب (گرم /گرم )

Abs15 : مقدار جذب بعد از 15ثانيه غوطه وري (گرم /گرم )

W1 : وزن پليمر جاذب خشك اوليه (گرم )

W2 : وزن كيسه خالي (بدون پليمر جاذب ) بعد از چكيده شدن محلول آزمون (گرم ).

W3 : وزن كيسه با پليمر جاذب بعد از جاري شدن محلول آزمون (گرم ).

يادآوري 4- براي اطمينان از صحت نتيجه آزمون ، انجام آزمايش روي حداقل سه آزمونه ضروري است .

9- گزارش آزمون

-1-9نوع پليمر جاذب

-2-9سازنده پليمر جاذب

-3-9مقدار جذب بعد از 15ثانيه غوطه وري (گرم /گرم )

-4-9تاريخ انجام آزمون

-5-9شماره استاندارد ملي ايران ….

منبع سازمان ملی استاندارد ایران